Een Risico-Inventarisatie en Evaluatie voor een gemeente is anders dan voor een regulier bedrijf. Meer functies, meer locaties, meer regels, en vaak ook meer gevoeligheid rond onderwerpen als agressie en sociale veiligheid. Wat zijn de punten waar het vaak misgaat en hoe zorg je dat de RI&E goed aansluit op de organisatie? In deze blog lees je waar je op moet letten bij een RI&E voor je gemeente, en hoe je zorgt dat medewerkers echt veilig kunnen werken.
Waarom is dit nu relevant
Agressie tegen medewerkers van de publieke sector staat volop in de aandacht. Het ziekteverzuim bij gemeenten ligt op het hoogste niveau in 20 jaar en de druk op de sector blijft toenemen door personeelstekorten en een groeiende werklast. Een actuele RI&E is hierdoor niet alleen verplicht, maar ook heel belangrijk.
Is een RI&E verplicht voor gemeenten?
Ja. Elke werkgever is op de grond van de Arbowet verplicht om de risico’s voor medewerkers in kaart te brengen. Dat geldt ook voor gemeenten en andere overheidsorganisaties, ongeacht de grootte. Een RI&E die niet actueel is, geldt in de praktijk als geen RI&E.
De RI&E bestaat uit twee delen: een inventarisatie van de risico’s en een plan van aanpak met concrete maatregelen. Dat plan van aanpak is net zo belangrijk als het rapport zelf. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een controle vragen naar beide. Is de RI&E er niet, of is die verouderd, dan kan een boete volgen. Afhankelijk van de grootte van je organisatie moet de RI&E bovendien getoetst worden door een gecertificeerde kerndeskundige.
Dus: is je RI&E ouder dan een paar jaar, of is er sindsdien veel veranderd in je organisatie? Dan is het tijd voor een nieuwe.
Wat maakt een RI&E voor gemeenten complex?
Gemeenten en overheidsorganisaties hebben een aantal kenmerken die de RI&E complexer maken dan bij een regulier bedrijf.
Zo werken er veel verschillende functiegroepen onder één dak, van baliemedewerkers en buitendienstmedewerkers tot consulenten in het sociaal domein en beleidsmedewerkers. Elke groep heeft eigen risico’s en eigen aandachtspunten. Waar een baliemedewerker vaker te maken krijgt met hoogoplopende emoties van bewoners, loopt een buitendienstmedewerker eerder een fysiek risico.
Daar komt bij dat er vaak meerdere locaties zijn, en soms zelfs meerdere cao’s binnen één organisatie. Het hoofdkantoor, de buitendienst en een sociaal wijkteam hebben elk een eigen werkomgeving en eigen risico’s. Bij een fusie of samenwerking tussen gemeenten komt daar vaak nog een extra laag bij, met verschillende arbeidsvoorwaarden die naast elkaar blijven bestaan. Eén uniforme aanpak doet dan geen recht aan de praktijk. Wat op de ene locatie werkt, is voor de andere misschien niet passend.
Ten slotte worden er bij veel overheidsinstanties besluiten zorgvuldig voorbereid, meerdere keren besproken en pas na instemming van verschillende lagen doorgevoerd. Die zorgvuldigheid is goed, maar bij veiligheid en gezondheid werkt vertraging averechts. Een risico dat is gesignaleerd, moet ook snel worden aangepakt. Anders verliest de RI&E haar waarde.
De belangrijkste aandachtspunten
Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten binnen een RI&E voor een gemeente of overheidsorganisatie?
-
Sociale veiligheid en agressie
Baliemedewerkers en buitendienstmedewerkers krijgen regelmatig te maken met agressief gedrag. Dit risico moet specifiek in kaart gebracht worden, per functiegroep en per locatie. Kijk daarbij ook naar wat er al is geregeld. Is er een duidelijk agressieprotocol? Weten medewerkers wat ze moeten doen bij een incident? En worden incidenten gemeld en geregistreerd? Alleen dan kun je zien waar het echt misgaat.
-
Psychosociale arbeidsbelasting
Werkdruk en reorganisaties zijn bij overheidsorganisaties vaak terugkerende thema’s. Psychosociale arbeidsbelasting moet serieus meegenomen worden in de RI&E. Niet als bijzaak, maar als volwaardig risico. Denk aan werkdruk, ongewenst gedrag, pesten en discriminatie, maar ook aan de invloed die medewerkers hebben op hun eigen werk.
-
Fysieke belasting
Buitendienstmedewerkers en technische functies lopen fysieke risico’s die vaak onderbelicht blijven in een RI&E die vooral op kantoorwerk is gericht. Denk aan tillen, werken met machines, werken langs de weg of werken met gevaarlijke stoffen. Ook bij kantoorwerk is er aandacht nodig, bijvoorbeeld voor een goede werkplek en voldoende afwisseling tussen zitten en staan.
-
Een brede scope vraagt om specifiek maatwerk
Met zoveel verschillende functiegroepen onder één RI&E is het verleidelijk om algemeen te blijven, maar het is belangrijk op per groep uit te werken welke risico’s er spelen.
-
Actualiteit
Reorganisaties en nieuwe wetgeving volgen elkaar snel op. Een RI&E die twee jaar geleden is opgesteld, is vaak niet meer relevant voor de huidige situatie. Plan daarom vaste momenten om de RI&E te herzien, en pas hem ook aan na een grote verandering, zoals een fusie.
Een goede RI&E voor een gemeente of overheidsorganisatie vraagt om maatwerk, aandacht voor de praktijk en opvolging die verder gaat dan een rapport. BOL advies helpt organisaties hier al 25 jaar mee. Van de RI&E tot en met de daadwerkelijke verandering op de werkvloer.
Wil je weten hoe dit er voor jouw organisatie uit kan zien? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
